Banana Speaker Plugs

Velocita Banana Speaker Plugs

มาเสียบ “หัวกล้วย” กันเถอะ !!

วันนี้จะขอเปลี่ยนแนว พาไปดู “กล้วย” ที่ไม่ได้เอาไว้ให้ลิงกิน… แต่เป็นอุปกรณ์เสริมที่มีประโยชน์ สำหรับซิสเต็มเครื่องเสียง และโฮมเธียเตอร์ครับ !!

เชื่อว่าผู้ที่ใช้งานซิสเต็มเครื่องเสียง และโฮมเธียเตอร์ทุกท่านจะต้องเคยสัมผัสกับ “สายลำโพง” มาแล้วทั้งสิ้น ชื่อก็บอกอยู่แล้วว่า หน้าที่มีไว้เชื่อมต่อสัญญาณจากแอมป์ (หรือภาคขยาย) ไปยังลำโพง ถ้าไม่มีสายลำโพงนี้ ลำโพงก็จะไม่มีเสียงนะเออ

ลักษณะพื้นฐานของสายลำโพงที่ใช้งานกันมักจะเป็นรูปแบบปอกปลายเปลือย อันเป็นรูปแบบมาตรฐานที่เสียบต่อกับขั้วต่อสายลำโพงของแอมป์ และลำโพง ได้เกือบทุกยี่ห้อ ทุกรุ่น หากจะว่าไปแล้ว สายลำโพงปอกปลายเปลือย น่าจะเป็นรูปแบบที่เหมาะสำหรับการเชื่อมต่อสายลำโพงในเชิงการส่งผ่านสัญญาณตามอุดมคติ เนื่องจากตัวนำของสายจะสัมผัสกับขั้วลำโพงโดยตรง ไม่มีตัวกลางคั่น แต่การใช้งานในความเป็นจริงนั้น พบว่ามีปัจจัยที่ทำให้ผลลัพธ์ที่ได้จากสายลำโพงปอกปลายเปลือย ไม่เป็นไปตามอุดมคติ…

ข้อเสียสำคัญที่พบอย่างแรก คือ ปกติตัวนำสายสัญญาณทองแดง/เงิน เมื่อสัมผัสกับอากาศนานๆ บวกกับปัจจัยแวดล้อมที่เป็นตัวเร่งอย่างความความชื้น (ซึ่งภูมิอากาศประเทศไทยเหมาะเลย) ก็จะเกิดปฏิกริยาที่เรียกว่า “ออกซิเดชั่น” ขึ้นที่ผิวตัวนำ สีตัวนำที่เคยสุกสว่าง เปล่งปลั่งเงางาม จะหมองลง เช่นเดียวกับคุณสมบัติการนำสัญญาณที่ต่ำลงเช่นกัน

คู่ซ้ายสายลำโพงปลายเปลือยที่ผ่านการใช้งานแล้ว โดยเฉพาะที่ผ่าน “การยัด” ลงขั้วลำโพงที่ไม่เหมาะสม (มักเกิดกับสายตัวนำใหญ่ แต่ขั้วลำโพงเล็ก); 
คู่ขวาสายลำโพงที่ผ่านการใช้งานมานาน ตัวนำจะเริ่มหมองและดำ อันเกิดจากสิ่งสกปรกที่เคลือบอยู่บนผิวทองแดง

ข้อเสียอีกประการของสายลำโพงปอกปลายเปลือย คือ ขั้นตอนติดตั้ง !

ประเด็นนี้จะส่งผลมากกับผู้ใช้ที่ต้องมีการถอดเสียบสายลำโพงบ่อยๆ ทั้งนี้ตัวนำสายลำโพงปอกปลายเปลือยที่ผ่านการขันยึดล็อคใดๆ ไปแล้ว เมื่อคลายสายออกมาจะพบว่า ตัวนำ (ฝอย) จะไม่เรียงตัวแนบชิดเป็นระเบียบเหมือนก่อน และสิ่งที่มักจะพบตามมา คือ “การหักงอ หรือแตกปลาย” อันจะส่งผลให้ขนาดหน้าตัดของตัวนำ “บาน” ขึ้นกว่าเดิม หากเป็นสายที่มีขนาดหน้าตัดตัวนำค่อนข้างใหญ่อยู่ก่อน โอกาสจะสอดกลับไปยังขั้วลำโพงอย่างเป็นระเบียบอีกครั้ง ก็จะทำได้ยากขึ้น

โดยทั่วไปการแก้ปัญหาตัวนำหักงอ แตกปลายแบบบ้านๆ ก็คือการใช้นิ้วมือ รวบและบิดเกลียวตัวนำให้มันกลับเข้าที่ ซึ่งก็ช่วยได้บ้าง แต่ทุกครั้งที่ใช้นิ้วทำการรวบตัวนำสายลำโพง ไขมัน เหงื่อ รวมไปถึงสิ่งสกปรกอื่นๆ ที่นิ้ว จะไปเคลือบอยู่ที่ผิวตัวนำ อันเป็นตัวเร่งให้เกิดออกไซด์เร็วขึ้น หรือขัดขวางคุณสมบัติการนำสัญญาณลงไปไม่มากก็น้อย

อีกประเด็นสำหรับการติดตั้ง ปกติตำแหน่งติดตั้งขั้วต่อสายลำโพงของแอมปลิฟายเออร์จะอยู่ทางด้านหลัง ซึ่งมักจะเป็นตำแหน่งที่ทำการเสียบต่อได้ลำบาก โดยเฉพาะเมื่อวางแอมป์ไว้ในชั้น ในตู้ วางแนบผนัง ฯลฯ การมุด อ้อมมือเพื่อเสียบสายลำโพงปลายเปลือยที่ต้องอาศัยทั้งการสอดสายลงตำแหน่งเฉพาะ พร้อมทั้งขันล็อคให้แน่นหนา ย่อมจะทำได้ลำบาก การสังเกตความเรียบร้อยก็จะทำได้ยากด้วย

บางทีมองไม่ถนัด สายลำโพงก็หลายเส้น แหย่ผิด แหย่ถูก เข้าบ้างไม่เข้าบ้าง บ่อยครั้งก็มักจะจบลงด้วย “การฝืนยัด” ซึ่งตัวนำสายลำโพงมักจะไม่เข้าที่เรียบร้อย หรือไม่เข้าล็อค ผลก็คือ หน้าสัมผัสระหว่างตัวนำของสาย และขั้วลำโพงจะด้อยลง บางจุดตัวนำอาจจะสัมผัสกับขั้วลำโพงได้ไม่แนบสนิทดี บวกกับการขันล็อกที่ไม่แน่นหนาก็มีโอกาสที่จะคลายตัวจนสายหลุดออกมาได้ ยิ่งถ้ามีการสัมผัสกับตัวนำเส้นอื่น หรือตัวนำแตะโดนตัวถังโลหะ อาจสร้างความเสียหายแก่อุปกรณ์ภาคขยายได้

“คอนเน็กเตอร์” หรือ “หัวต่อสายลำโพง” จะช่วยแก้ปัญหาที่กล่าวไปทั้งหมดข้างต้น กล่าวคือ จะช่วยปกป้องตัวนำของสายลำโพง ให้เกิดกระบวนการอ็อกซิเดชั่นได้ยากขึ้น ตัดการสัมผัสจากนิ้วมือได้เบ็ดเสร็จ อีกทั้งการถอดเสียบสายจะทำได้รวดเร็ว และง่ายกว่า เพราะแค่เสียบเบาๆ ไม่ต้องฝืนยัด ไม่ต้องหมุนขันใดๆ แถมมองดูเรียบร้อยสวยงามเป็นระเบียบกว่าด้วยครับ

คอนเน็กเตอร์สำหรับสายลำโพงนั้น มีมากมายหลากหลายชนิดให้เลือกใช้งานตามความเหมาะสม ไม่ว่าจะเป็น บานาน่า (Banana), หางปลา (Spade) บ้างก็เรียกว่า ก้ามปู, แบบเข็ม (Pin) ฯลฯ ในส่วนของหัวบานาน่านั้น ก็ยังมีชนิดแยกย่อยลงไปอีก เช่น แบบมาตรฐานที่เป็นโครงสร้างเหมือนกล้วยหอมตามชื่อ หัวแบบ BFA คล้ายปากฉลาม ฯลฯ

ถัดไปจะมาดูแนวทางการใช้งานหัวบานาน่ากัน โดยอ้างอิงจาก Velocita Banana Plugs ครับ
แต่ก่อนอื่นมาดูรายละเอียดของมันกันก่อนว่ามีหน้าตาเป็นเช่นไร

Design – การออกแบบ

Velocita Banana Speaker Plugs ในแพ็คขนาดย่อม มีหัวบาบาน่าทั้งหมด 4 อัน
แยกเป็นสีดำ และแดง จำนวน 2 คู่ สำหรับเข้าได้ทั้งหัว และท้ายสายลำโพง

ด้านหลัง มีรายละเอียดกำกับเล็กน้อย

โครงสร้างหัวบานาน่าเคลือบทองเงางาม และมีปลอกพลาสติกเงาหุ้มภายนอก ปอกพลาสติกนี้นอกจากช่วยให้แยกแยะขั้วบวกลบได้ชัดเจนแล้ว ยังทำหน้าที่เป็นฉนวนป้องกันการแตะสัมผัสระหว่างโลหะตัวนำ อีกทั้งยังกันฝุ่น กันสิ่งสกปรกจากภายนอก และเป็นจุดที่เอาไว้จับดึง มิต้องดึงที่ตัวนำด้านใน และหากจะทำความสะอาดก็สามารถถอดเฉพาะปลอกพลาสติกออกมาเช็ด ล้าง ได้

เมื่อพิจารณาโดยรวมแล้วถือว่ารูปลักษณ์โดยรวมของ Velocita Banana Speaker Plugs ดูดีทีเดียว

ด้านในกับโครงสร้างยึดล็อคตัวนำสายลำโพงนั้น ใช้วิธีการขันล็อคด้วยสกรู 2 จุด ซึ่งให้ความแน่นหนา ทนต่อแรงดึงได้ดี ตัวนำไม่หลุดออกมาง่ายๆ และที่สำคัญ คือ วิธีการขันล็อกด้วยสกรูนี้ สามารถดำเนินการได้เองง่ายๆ ไม่ต้องมีสกิลแอดวานซ์ใดๆ ใครๆ ก็ทำได้ อุปกรณ์ที่ใช้ก็มีแค่ไขควงปากแบนขนาดเล็กเท่านั้นครับ ไม่ต้องใช้ตะกั่วบัดกรี ไม่มีหัวแร้ง หรือต้องใช้อุปกรณ์เข้าหัวพิเศษใดๆ ให้วุ่นวาย

(ขั้นตอนวิธีการติดตั้ง จะกล่าวถึงในหน้าถัดไป)

ตัวนำสายลำโพงขนาดใหญ่สุดที่รับได้ ราว 12AWG (ประมาณ 3.3 sq.mm.)
ซึ่งถือว่ารองรับสายลำโพงได้ค่อนข้างใหญ่ทีเดียว

ต่อไป มาทดลองติดตั้งใช้งาน Velocita Banana Speaker Plugs กันครับ

Setup – การติดตั้ง

“กล้วยหอมจอมซน”
เข้าหัวให้สายลำโพง… ง่ายๆ เหมือนปอกกล้วย?

ขั้นแรก ตรวจสอบจำนวนหัวบานาน่าที่ต้องใช้
โดยอิงตามจำนวนสายลำโพง ที่สัมพันธ์กับจำนวนลำโพงในซิสเต็ม และรูปแบบการเชื่อมต่อ

ปกติหัวบานาน่า 1 แพ็ค (4 อัน) จะเข้าหัว-ท้ายสายลำโพงพื้นฐาน (แบบซิงเกิลไวร์) ได้ 1 เส้น สำหรับต่อกับลำโพง 1 ข้าง ดังนั้นจำนวนลำโพงในซิสเต็มมีกี่ข้าง ก็ให้คูณ 4 จะได้จำนวนหัวบานาน่าทั้งหมดที่ต้องใช้

แต่ถ้าหากเป็นการเข้าหัวกับสายลำโพงแบบ “ไบไวร์” (Single Bi-wire/Double Bi-wire) หรือ “ไบแอมป์” ก็ต้องเพิ่มจำนวนหัวบานาน่ามากขึ้น (ดูรูปด้านบนประกอบ จะช่วยให้เข้าใจจำนวนที่ต้องใช้ได้ง่ายขึ้นครับ)

ขั้นตอนที่ 2 เตรียมสายลำโพง
โดยทำการปอกฉนวนที่ปลายสายลำโพง ให้มีระยะเปลือยตัวนำประมาณ 12 (±1) มม.

หมายเหตุ: หากนำไปใช้งานกับสายลำโพงปอกปลายเปลือยเส้นเก่า ที่ใช้งานมานานจนตัวนำหมองแล้ว รวมถึงตัวนำที่เรียงตัวไม่เป็นระเบียบ แนะนำให้ตัดปลายนั้นทิ้งไป แล้วปอกฉนวนใหม่ก่อนประกอบเข้ากับหัวบานาน่า นอกจากจะช่วยให้เข้าหัวได้ง่ายแล้ว ยังช่วยปรับปรุงคุณภาพเสียงให้ดีขึ้นด้วย

ขั้นตอนที่ 3 การเตรียมความพร้อมหัวบานาน่า ก่อนติดตั้งเข้ากับสายลำโพง ก่อนอื่นนำปลอกพลาสติกครอบหัวบานาน่าสีแดง/ดำ ออกก่อน จากนั้นคลายสกรูที่จะใช้ล็อคตัวนำสายลำโพงทั้ง 2 จุด ด้านในจะมีพลาสติกใสรองรับสกรูเอาไว้อยู่ ให้ดึงเอาพลาสติกใสนี้ออกมาและทิ้งไปได้เลย (พลาสติกใสมีไว้รองสกรูก่อนติดตั้งสายลำโพงเท่านั้น)…

หมายเหตุ: การคลายสกรูที่หัวบานาน่า Velocita นี้ มีทิปแนะนำ คือ คลายสกรูออกจนไม่ขัดขวางการสอดตัวนำของสายลำโพงเข้าไป แต่ไม่จำเป็นต้องคลายสกรูออกจนหลุดจากเบ้า เพราะสกรูนี้มีขนาดเล็ก อาจทำตกหล่นหายได้ และการคลายสกรูพอดี จะช่วยร่นระยะเวลาในการขันกลับเข้าไปเพื่อล็อคสายได้เร็วขึ้น

ขั้นตอนที่ 4 สอดตัวนำสายลำโพงเข้าไปในหัวบานาน่า ต้องมั่นใจว่าปลายตัวนำสายลำโพงด้านในสุด จะเลยระยะสกรูตัวในเข้าไปเล็กน้อย เพื่อให้สามารถยึดล็อคได้อย่างแน่นหนา จากนั้นใช้ไขควงขันสกรูล็อคหัวบานาน่าทั้ง 2 จุดให้แน่น

ตรงนี้ต้องตรวจสอบด้วยว่าระยะสกรูที่ขันลงไปจะต้องเสมอเบ้าด้านนอก หรือจมลงไปเล็กน้อย เพราะถ้าหากระยะสกรูหลังจากขันจนแน่นยังเลยเบ้าออกมา แสดงว่าตัวนำสายลำโพงใหญ่ไป และจะทำให้การขันปลอกพลาสติกกลับเข้าไป ในขั้นตอนถัดไปไม่สามารถดำเนินการได้

ขั้นที่ 5 ขันปลอกพลาสติกกลับเข้าไป
ขั้นตอนนี้ระวังนิดนึง คือ สีปลอกต้องให้ตรงกับขั้วของสาย (ขั้วบวก + สีแดง, ขั้วลบ – สีดำ) ก็เป็นอันเรียบร้อย 1 หัว

ยังเหลือที่ต้องทำอีกกี่หัว ก็ไล่ขั้นตอนข้างต้นไปทีละหัว แป๊บเดียวก็เสร็จครับ ไม่ยาก

ตรวจสอบดูความเรียบร้อยอีกครั้ง เป็นอันเสร็จ พร้อมใช้งานแล้ว เย้!

สายลำโพงตัดแบ่งที่มีขายทั่วไป ทุกรูปแบบ สามารถใช้งานร่วมกับ Velocita Banana Plugs ได้ทั้งสิ้นครับ ขอแค่ขนาดตัวนำสายไม่เกิน 12AWG ซึ่งก็เป็นการรองรับขนาดตัวนำที่ค่อนข้างใหญ่มากแล้วครับ

Conclusion – สรุป

เมื่อติดตั้งหัวกับสายลำโพงแล้ว ทีนี้ก็สามารถใช้งานสายลำโพงได้อย่างสะดวก รวดเร็วมากขึ้น จะถอด จะเสียบสายก็ง่าย อีกทั้งยังเป็นการอัพเกรดคุณภาพเสียงให้ดีขึ้นด้วย โดยเฉพาะถ้าสายลำโพงปลายเปลือยเส้นเก่ามันเกรอะกรังจากการใช้งานสมบุกสมบันมาอย่างยาวนาน ขณะเดียวกันสายลำโพงเส้นใหม่กิ๊กที่เพิ่งซื้อมา เมื่อเข้าหัวแล้วก็จะคงสภาพใช้งานได้นานขึ้นครับ

by ชานม !
2013-05

ราคา Velocita Banana Speaker Plugs
590 บาท/แพ็ค (4 อัน)