Active Subwoofer

Klipsch R-110SW

ซับวูฟเฟอร์ระดับอ้างอิง
จากผู้ผลิตสัญชาติอเมริกัน !!!

หากกล่าวถึงระบบโฮมเธียเตอร์ อุปกรณ์ชิ้นหนึ่งที่สำคัญ เพราะเกี่ยวเนื่องถึงอรรถรสการรับชมภาพยนตร์โดยตรง คือ ลำโพงซับวูฟเฟอร์ อันด้วยหน้าที่หลักเพื่อถ่ายทอดเสียงย่านต่ำลึก อันเป็นย่านเสียงที่ให้ความสนุกระทึกใจอย่างมาก มาพิสูจน์กันว่าลำโพงซับวูฟเฟอร์จาก Klipsch ผู้ผลิตสัญชาติอเมริกันแท้ๆ ที่คร่ำหวอดในวงการระบบเสียงในโรงภาพยนตร์มาช้านาน จะสร้างแรงสั่นสะเทือนให้กับซิสเต็มโฮมเธียเตอร์ของเราๆ ท่านๆ เพียงใด…

R-110SW คือ หนึ่งในลำโพงซับวูฟเฟอร์รุ่นใหม่ จาก “ซีรี่ส์อ้างอิง” หรือ Reference Series ซึ่งนอกจากรุ่นนี้แล้ว ยังมีรุ่นพี่ร่วมซีรี่ส์ขนาดใหญ่กว่าอีก 2 รุ่น คือ R-112SW และ R-115SW

หากกล่าวถึงด้านการใช้งานนั้น ทาง Klipsch ออกแบบรุ่นนี้มาให้ใช้งานร่วมกับ Reference Premiere Speaker Series ซึ่งเป็นซีรี่ส์ลำโพงใหม่ล่าสุดที่เพิ่งเปิดตัวไปไม่นาน

Design – การออกแบบ

เมื่อพิจารณารูปลักษณ์ภายนอก จะพบกับเอกลักษณ์อันโดดเด่นไม่เหมือนใครของ Klipsch คือ ไดรเวอร์สีทองแดง ติดตั้งแบบ “ยิงหน้า” ซึ่งผลิตขึ้นจากการผสมผสานวัสดุที่เรียกว่า Spun-copper Ceramatalic woofer โดยรุ่น R-110SW มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางตัวขับเสียง 10 นิ้ว

เหตุผลที่ทาง Klipsch นำวัสดุ 2 ชนิด อย่างเซรามิกและโลหะมาทำตัวขับเสียง ก็ด้วยจุดเด่นที่จะส่งเสริมในแง่ความแกร่ง อันมีส่วนช่วยลดปัญหาความเพี้ยนที่เกิดจากตัววูฟเฟอร์เสียรูป (breakup)

ความพิเศษอีกจุดของลำโพงซับวูฟเฟอร์ Reference Series นี้ คือ จะไม่เห็นหัวน็อตที่ยึดไดรเวอร์กับแผงหน้าตัวตู้แบบที่เห็นในลำโพงทั่วไป ซึ่งเป็นเทคนิคเดียวกับที่ Klipsch ใช้ในซีรี่ส์ลำโพง Reference Premiere ด้วยเช่นกัน ข้อดีคือดูสวยงาม การเก็บงานจะดูลงตัว เรียบร้อยกว่าปกติมาก

ส่วนประกอบอีกประการที่ส่งผลถึงประสิทธิภาพการทำงานของซับวูฟเฟอร์ คือ วงจรภาคขยาย โดยในรุ่น R-110SW ติดตั้งภาคขยายดิจิทัลกำลังขับ 200 วัตต์ (450 วัตต์พีค) ซึ่งให้ประสิทธิภาพสูงกว่าภาคขยายแบบอะนาล็อกในอดีต

ตัวตู้ประกอบขึ้นจาก MDF พร้อมเสริมความแกร่งตามจุดต่างๆ และทำการไฟน์จูนการตอบสนองความถี่ต่ำลึกด้วยช่องเปิดแบบ Slot port โดยเป็นช่องสี่เหลี่ยมยาวไม่ได้เป็นท่อแบบลำโพงทั่วไป ก่อนปิดผิวภายนอกด้วยวีเนียร์โพลิเมอร์ลวดลายปัดเสี้ยน ดูสวยงามและทนทานกว่าผิวตัวตู้ที่เป็นไวนีล

สุดท้ายบริเวณส่วนล่างตัวตู้ มีฐานไม้รองรับอีกชั้นโดยติดตั้งมาให้พร้อมจากโรงงาน ถึงแม้ R-110SW จะไม่ได้มีเดือยแหลมเพื่อลดทอนแรงสั่นสะเทือนแบบที่เห็นในลำโพงปกติหรือลำโพงซับวูฟเฟอร์บางรุ่น แต่โครงสร้างฐานก็ถูกออกแบบให้ควบรวมหน้าที่นี้ไปด้วย อย่างไรก็ดีพื้นที่ติดตั้ง R-110SW ควรมั่นคงและได้ระดับ ไม่เป็นหลุม เป็นบ่อ เพื่อเสถียรภาพที่ดี

สำหรับท่านที่อยากสวมหน้ากากผ้า เพื่อปิดบังป้องกันตัวขับเสียงของซับวูฟเฟอร์ ทาง Klipsch จะให้หน้ากากผ้ามาด้วย ทว่าแยกชิ้นส่วนแพ็คมาต่างหากภายในกล่อง ไม่ได้ติดตั้งมากับตัวตู้ลำโพงครับ

เมื่อสวมหน้ากากผ้าให้กับ R-110SW แล้ว หน้าตาออกมาดูเคร่งขรึมเช่นนี้แล

ถัดมาดูด้านหลัง ซึ่งเป็นตำแหน่งติดตั้งปุ่มปรับเซ็ต และจุดเชื่อมต่อสายสัญญาณ
มีอะไรบ้าง เชิญทัศนา…

Connectivity – ช่องต่อ

ไล่จากข้างบนลงมา ทางซ้ายมือจะเป็นสวิทช์เพาเวอร์ สามารถกำหนดได้ 3 ตำแหน่ง คือ On, Auto, และ Standby โดยปกติตั้งไว้ที่ Auto เมื่อมีสัญญาณเสียงเข้ามาที่ซับวูฟเฟอร์ ระบบฯ จะเปิดทำงานให้เอง และเมื่อไม่มีสัญญาณเข้ามาสักพักก็จะเข้าสู่โหมด Standbyโดยอัตโนมัติ สะดวกดีมาก

ถัดมาเป็นสวิตช์ปรับเฟส แบบ 2 ตำแหน่ง 0 และ 180 องศา, ปุ่มปรับหมุนสำหรับตั้งจุดตัดความถี่ครอสโอเวอร์ (Low-pass) และปุ่มปรับระดับวอลลุ่ม (Gain) รายละเอียดสวิตช์และปุ่มปรับเหล่านี้ จะกล่าวถึงอีกครั้งที่หัวข้อ Setup การติดตั้ง

สำหรับจุดเชื่อมต่อสัญญาณ R-110SW จะมีเพียงแค่ Line In หรือ Low-level Input เท่านั้น โดยใช้วิธีเชื่อมต่อสัญญาณผ่านสาย RCA ยังไม่มี High-level Input ที่ใช้วิธีเชื่อมต่อสัญญาณผ่านสายลำโพงโดยจะเหมาะกับซิสเต็มฟังเพลงที่ไม่มีช่อง Pre Out หรือ Sub Out แต่สำหรับการใช้งานร่วมกับซิสเต็มโฮมเธียเตอร์ ช่องต่อแบบ High-level Input ไม่มีความจำเป็นแต่อย่างใดครับ แค่ Low-level Input อย่างเดียวก็เพียงพอ การติดตั้งเชื่อมต่อสัญญาณ ดูเพิ่มเติมที่หัวข้อ Setup การติดตั้ง

ส่วนช่องต่อแปลกๆ ที่เห็นอยู่ข้างล่าง Line In คือ WA-2 Port สำหรับติดตั้งใช้งานร่วมกับตัวรับสัญญาณแบบไร้สายนั่นเอง แต่เป็นอุปกรณ์เสริมที่ต้องซื้อเพิ่มนะครับ ซึ่งมาตรฐาน WA-2 Port นี้ นอกจาก Klipsch แล้ว จะมีใช้งานกับแบรนด์ Energy, Mirage และ Jamo ด้วยครับ

ตำแหน่งล่างสุด เป็นจุดเชื่อมต่อสายไฟเอซี มาตรฐาน IEC สามารถถอดเปลี่ยนสายไฟได้

Setup – การติดตั้ง

ดังที่เรียนไปว่า Klipsch R-110SW มีอินพุตรับสัญญาณเสียงแบบ Low-level Input เพียงอย่างเดียว การเชื่อมต่อจึงเป็นการใช้งานร่วมกับสายสัญญาณ Unbalanced RCA ซึ่งถ้าเป็นซิสเต็มไฮไฟ ที่เชื่อมต่อใช้งานซับวูฟเฟอร์ร่วมกับอินทิเกรตแอมป์ หรือ ปรีแอมป์ จะแตกต่างกับซิสเต็มโฮมเธียเตอร์ ที่เชื่อมต่อใช้งานซับวูฟเฟอร์ร่วมกับ AVR หรือ Pre Processor

A. การเชื่อมต่อใช้งานซับวูฟเฟอร์ R-110SW กับซิสเต็มไฮไฟ

– การใช้งานร่วมกับปรีแอมป์หรืออินทิเกรตแอมป์ของซิสเต็มไฮไฟนั้น ต้องการช่องสัญญาณ Pre Out สำหรับเชื่อมต่อกับลำโพงซับวูฟเฟอร์ หากอินทิเกรตแอมป์ใดไม่มีช่องสัญญาณ Pre Out จะไม่สามารถใช้งานร่วมกับ R-110SW ได้

– จากนั้นใช้สายสัญญาณ RCA 1 ชุด (2 เส้น) เชื่อมต่อมาที่ช่อง Line In ของซับวูฟเฟอร์

– ทำการปรับตั้ง Gain, Low-pass Crossover, และ Phase ของซับวูฟเฟอร์ ให้สัมพันธ์กับลำโพงหลัก ซึ่งทั้ง 3 ปุ่มนี้ ไม่มีตัวเลขอ้างอิงตายตัว เป้าหมายการปรับตั้ง คือ เป็นตัวช่วยให้เสียงของซับวูฟเฟอร์ผสานกลมกลืนเข้ากับลำโพงหลักตามสภาพแวดล้อมนั้นๆ เพื่อเสียงที่มีความต่อเนื่องเป็นธรรมชาติ

B. การเชื่อมต่อใช้งานซับวูฟเฟอร์ R-110SW กับซิสเต็มโฮมเธียเตอร์

– การใช้งานร่วมกับ AVR หรือ Pre Processor สามารถเชื่อมต่อสัญญาณจากช่อง Subwoofer Out โดยใช้สายสัญญาณซับวูฟเฟอร์แบบ RCA 1 เส้น ไปยังช่อง Line In (L/LFE) ของซับวูฟเฟอร์

– ในเบื้องต้นสามารถปรับตั้ง Gain ไว้ที่ตำแหน่งราว 9 ~ 12 นาฬิกา ส่วน Low-pass Crossover ให้ปรับตั้งไปที่ตำแหน่ง “LFE” (หมุนตามเข็มนาฬิกาไปจนสุด) เพื่อเป็นการบายพาสวงจรครอสโอเวอร์ภายในลำโพงซับวูฟเฟอร์ และสุดท้าย คือ Phase ตั้งไว้ที่ 0 องศา ที่ให้ดำเนินการเช่นนี้เนื่องจากหน้าที่ตัดความถี่ครอสโอเวอร์และชดเชยเฟสนั้น ระบบ Bass Management ภายใน AVR/Pre Processor จะมีศักยภาพสูงกว่าทั้งในแง่ความยืดหยุ่น และความเที่ยงตรง

– สำหรับ AVR/Pre Processor รุ่นปัจจุบันที่มาพร้อมกับระบบ Speaker Auto Calibration (Audyssey, AccuEQ, ARC, MCACC, YPAO) สามารถดำเนินการได้เลย ระบบฯ จะทำการปรับตั้ง Level, Low-pass Crossover, และ Phase ของซับวูฟเฟอร์ให้เอง หากขั้นตอนดำเนินการถูกต้อง และระบบฯ มีความเที่ยงตรงพอ สามารถใช้อ้างอิงได้เลย กรณีที่พบว่ายังมีจุดที่ไม่ลงตัว สามารถไฟน์จูนพารามิเตอร์ Bass Management หรือที่ซับวูฟเฟอร์เพิ่มเติมตามความเหมาะสม

หมายเหตุ: แนะนำให้ทำการเบิร์นอินลำโพงซับวูฟเฟอร์จนคุณภาพเสียงนิ่งเสียก่อน เพราะในช่วงก่อนพ้นเบิร์นอิน เสียงของซับวูฟเฟอร์ที่ยังไม่นิ่งจะสร้างความรู้สึกแปลกแยก อันจะส่งผลกระทบต่อการอ้างอิงปรับตั้งเสียงของซับวูฟเฟอร์

Sound – เสียง

การทดสอบคุณภาพเสียงที่จะกล่าวถึงต่อไป ทั้งระบบเสียงสเตริโอ (2.1) และมัลติแชนเนล (5.1/5.1.4) เป็นการใช้งานร่วมกับ AVR โดยเชื่อมต่อสัญญาณจาก Subwoofer Pre Out มายังลำโพงซับวูฟเฟอร์ R-110SW ซึ่งสัญญาณเสียงได้รับการตัดความถี่จากระบบ Bass Management ภายใน AVR เช่นเดียวกับกรชดเชยเรื่องของเฟส ที่ทำได้ละเอียดกว่าการปรับตั้งผ่านสวิทช์เฟสด้านหลังลำโพงซับวูฟเฟอร์ ที่ปรับได้เพียง 2 ตำแหน่ง (0 และ 180 องศา)

จากรูปแบบการติดตั้งใช้งานดังกล่าว ระดับวอลลุ่ม (Gain) ที่ R-110SW ปรับตั้งไว้ที่ตำแหน่ง 9 นาฬิกา (เมื่อใช้งานร่วมกับ Onkyo TX-NR3030) ก็สามารถเติมเต็มเสียงในห้องทดสอบขนาดพื้นที่ราว 20 ตร.ม. ได้สบายๆ เมื่อบวกกับขนาดตัวตู้ที่ไม่ได้ใหญ่เทอะทะ การหาตำแหน่งจัดวางจึงดำเนินการได้ไม่ลำบาก

ในการจับคู่กับลำโพงหลักนั้น พบว่า R-110SW ด้วยดุลเสียงที่เที่ยงตรงกว่า และ High-pass Filter ไม่ถึงกับต่ำเกินไปนักที่ 125Hz (-3dB) จึงสามารถจับคู่กับลำโพงหลักได้ยืดหยุ่นหลากหลายขนาดมากกว่า ไม่ว่าลำโพงวางหิ้งขนาดเล็ก หรือลำโพงแซทเทลไลท์ที่ขนาดใหญ่สักหน่อย สามารถใช้งานร่วมกับ R-110SW ได้ ซึ่งจะให้ความต่อเนื่องของย่านเบสต้นไล่ลงไปถึงเบสลึกได้ลงตัวไม่ยาก เมื่อเปรียบเทียบกับซับวูฟเฟอร์รุ่นต่ำกว่าอย่าง SW-350, SW-450 ที่จะเน้นชดเชยปริมาณดุลเสียงย่านเบสลึกมากกว่า หากจะให้ความกลมกลืนต่อเนื่องของย่านการตอบสนองความถี่ควบรวมไปถึงเบสต้นได้นั้น การใช้งานร่วมกับลำโพงขนาดใหญ่ที่มีอัตราตอบสนองความถี่ย่านต่ำพอสมควร จะดำเนินการแม็ตชิ่งได้ง่ายกว่า

อย่างไรก็ดีหากจะนำ R-110SW ไปจับคู่ใช้งานกับลำโพงแซทเทลไลท์ขนาดเล็กเกินไป ที่อัตราตอบสนองความถี่ย่านต่ำจำกัดมากคงไม่เหมาะ

ท่านที่ได้ลองหลายๆ คอนเทนต์ที่บันทึกระบบเสียง Dolby Atmos คงเป็นที่ประจักษ์ถึงศักยภาพการบันทึกเสียงย่านต่ำลึก ที่ทั้งลึก หนักแน่น และกระแทกกระทั้นกว่าที่เคย การทดสอบกับ Dolby Atmos Amaze Trailer ในแผ่นบลูเรย์ Dolby Atmos Demonstration Disc เสียงเอฟเฟ็กต์ความถี่ต่ำลึกที่หนักหน่วง หากซับวูฟเฟอร์ไม่ไหวก็จะออกอาการ “สำลัก” ให้ได้ยิน ทว่า R-110SW ตอบสนองในจุดนี้ได้อย่างสมบูรณ์ ผมทดลองเร่ง Master Volume ขึ้นสูงเกินกว่าระดับรับฟังปกติไปเล็กน้อย ก็ไม่มีทีท่าว่าจะไม่ไหวแต่อย่างใด

เช่นเดียวกับ Dolby Atmos อีกหนึ่งไตเติล คือ Transformers Age of Extinction โดยเฉพาะเสียงจากแชปเตอร์แรก R-110SW ยังคงความดุดันทั้งเบสลึกที่ให้ได้อย่างพอเพียง อาจจะลงได้ลึกกว่าลำโพงแอ็คทีฟซับวูฟเฟอร์ขนาดไดรเวอร์ 12 นิ้ว บางตัวด้วยซ้ำ

ทดสอบฟังกับดนตรีแบบ 2.1 ดูบ้าง จากเจ้าพ่อเพลงประกอบภาพยนตร์ Thomas Bergersen กับอัลบั้ม Sun โดยแทร็คหนึ่งในนั้น คือ Final Frontier ถูกนำมาใช้เป็นเพลงประกอบตัวอย่างภาพยนตร์ Interstellar พบว่า ย่านต่ำที่ได้จากการส่งเสริมโดย R-110SW สร้างความยิ่งใหญ่อลังการจากการบรรเลงโดยวงออร์เคสตร้าขึ้นได้อย่างน่าประทับใจ มวลเสียงมีความหนาแน่น การโฟกัสรายละเอียดเสียงย่านต่ำอยู่ในเกณฑ์ดี ต้องยกให้ตัวขับเสียงแบบ Spun-copper Ceramatalic woofer ที่ทำงานได้ฉับไว และระดับความเพี้ยนที่ต่ำ แน่นอนว่าในจุดนี้ R-110SW สามารถตอบสนองได้ดีกว่า ซับวูฟเฟอร์หลายๆ ตัว

แล้วถ้าเป็นเพลงแนวอื่นที่มิใช่คลาสิกล่ะ? โดยดุลเสียงของ R-110SW ที่บาลานซ์เบสลึก กับเบสต้นมากำลังดี แม้น้ำหนักเบสลึกจะมากกว่านิดๆ ก็ถือว่าเป็นข้อดีเพราะช่วยให้ดนตรีบางแนว อาทิ คลาสิก ดูยิ่งใหญ่ขึ้น ในส่วนของเบสต้นที่ค่อนข้างสมดุล กับเพลงแนวพ็อพ หรือแจ๊ซ ก็ยังให้ความคึกคัก ฉับไวได้ดี แม้แรงปะทะย่านต่ำลึกจะให้ความรู้สึกรุกเร้าอยู่บ้างกับแนวเพลงผ่อนคลาย แต่โดยรวมไม่ได้สร้างปัญหาครับ

Conclusion – สรุป

ลำโพงซับวูฟเฟอร์ซีรี่ส์ “ระดับอ้างอิง” ของ Klipsch ที่ให้ทั้งความดุดัน เสียงเบสที่ลึก และกระชับ เติมเต็มอรรถรสการรับชมภาพยนตร์ได้เป็นอย่างดี

หมายเหตุประกอบการให้คะแนน
– โครงสร้างดูแน่นหนา โดดเด่นด้วย Spun-copper Ceramatalic woofer สีทองแดงอันเป็นเอกลักษณ์ของ Klipsch, ผิวตัวตู้วีเนียร์โพลิเมอร์ลวดลายปัดเสี้ยน ดูสวยงามและทนทานกว่าไวนีล

– เสียงดุดัน หนักแน่น กระแทกกระทั้น สมใจอยาก Bass lover โดยเฉพาะผู้ที่ชอบชมภาพยนตร์แอ็คชั่น และยังให้ความฉับไวเมื่อรับฟังดนตรีแนวคึกคัก 

– แม้ว่าไม่มีลูกเล่นหวือหวาซับซ้อนอย่างระบบควบคุมแบบดิจิทัล หรือ Auto EQ แต่ในส่วนของปุ่มปรับเซ็ตพื้นฐานเพื่อใช้ปรับตั้งเสียงของลำโพงซับวูฟเฟอร์ให้ได้ความกลมกลืนนับว่าครบครัน

– มีเพียง Line Input รองรับสัญญาณแบบ Low-level เท่านั้น ยังไม่มี High-level Input แต่การใช้งานปกติทั่วไป โดยเฉพาะซิสเต็มโฮมเธียเตอร์จะใช้งานรูปแบบ Low-level เป็นหลักอยู่แล้ว จุดที่พิเศษคือมี WA-2 Port รองรับการเชื่อมต่อสัญญาณแบบไร้สาย (เป็นอ็อพชั่นเสริม) 

– ลำโพงแอ็คทีฟซับวูฟเฟอร์ที่ให้ความลงตัวในแง่การถ่ายทอดความถี่ต่ำลึกอันหนักแน่น ดุดัน เสียงครอบคลุมพื้นที่ห้อง ภายใต้ตัวตู้ที่ไม่ใหญ่เทอะทะจนเกินไป

by ชานม !
2015-01

ราคา Klipsch R-110SW
32,900 โปรโมชั่น 23,900